Trường Đại học Bách Khoa (trước đây là Trung tâm Quốc gia kỹ thuật Phú Thọ) được thành lập ngày 29/6/1957. Đây là trường đại học đa ngành, đào tạo cán bộ cho các ngành công nghiệp, xây dựng, quản lý công nghiệp ở các bậc đại học, thạc sĩ, tiến sĩ. Tổng số 1.125 cán bộ, công chức, 890 cán bộ giảng dạy.

Qua 30 năm kể từ sau ngày giải phòng miền Nam đến nay, trường đã đào tạo được trên 45.000 kỹ sư, cử nhân và 1.528 thạc sĩ, tiến sĩ. Đại học Bách Khoa luôn giữ vững và nâng cao chất lượng đào tạo, là trường đại học đầu tiên ở Việt Nam từ năm 1993 áp dụng hệ thống tín chỉ cho hệ đào tạo đại học chính quy. Qua nhiều năm kiên trì phấn đấu, vượt mọi khó khăn, đến nay trường đã hoàn chỉnh hệ thống tín chỉ cho đại học chính quy tại chức và đang từng bước triển khai cho đào tạo sau đại học.

Đại học Bách Khoa có nhiều chương trình đào tạo liên kết với nước ngoài. Từ năm 1999, trường tham gia chương trình đào tạo kỹ sư chất lượng cao Việt – Pháp. Hội kỹ sư Pháp cấp bằng kỹ sư Pháp cho 38 sinh viên Đại học Bách Khoa được hành nghề ở Châu Âu. Năm 2002, trường thực hiện dự án kỹ sư tài năng. Năm 2005 đợt đầu tốt nghiệp 28 kỹ sư tài năng ngành công nghệ thông tin.

Trường có đội ngũ cán bộ giảng dạy có trình độ cao, thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu khoa học. Trong 10 năm qua đã thực hiện được hàng ngàn đề tài các cấp, với tổng số kinh phí là 42.458 triệu đồng. Có hơn 8.000 hợp đồng chuyển giao công nghệ cho thành phố với tổng doanh thu trên 400 tỷ đồng.

Trường có 2 cán bộ nữ được nhận giải thưởng Covalepskaia. Phong trào nghiên cứu khoa học trong sinh viên đạt nhiều thành tích, đã đạt được 208 giải Olympic các môn tin học, lý, hóa, cơ học; 86 giải thưởng do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức; 2 lần vô địch Robocom Châu Á – Thái Bình Dương.

Bằng nguồn ngân sách của Nhà nước và nguồn kinh phí tự có, trường tập trung đầu tư cơ sở vật chất cho các phòng học có phương tiện giảng dạy hiện đại và xây dựng nhiều phòng thi nghiệm hiện đại; đầu tư trang thiết bị với tổng kinh phí là 253 tỉ đồng. Thư viện trường được đầu tư 1 tỉ đồng mỗi năm. Trường có hệ thống mạng nội bộ và mạng internet, đang chuẩn bị xây dựng cơ sở 2 ở quận Thủ Đức.

Lãnh đạo nhà trường đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ. Từ năm 1999 đến nay đã có 186 bằng tiến sĩ. Hàng năm, gần 200 lượt cán bộ đi tham quan, học tập ở nước ngoài. Trường đã mạnh dạn mời các giảng viên có học hàm, học vị ở nước ngoài về làm việc, đã có 6 Việt kiều về làm việc lâu dài. Trường đã đầu tư 5,1 tỉ đồng cho công tác đào tạo cán bộ.

Nhà trường được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ. Việc kết nạp Đảng thường xuyên được quan tâm, hàng năm Đảng bộ đã kết nạp hơn 20 đảng viên. Đảng bộ nhà trường nhiều năm liền đạt danh hiệu Đảng bộ trong sạch vững mạnh. Công đoàn Nhà trường được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng nhì, Đoàn Thanh niên được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng ba. Bên cạnh đó, Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên của trường còn được Ủy ban nhân dân thành phố tặng nhiều bằng khen về thành tích 10 năm thực hiện chiến dịch “Mùa hè xanh” - đã xây dựng 130 cầu bê tông, 200 nhà tình thương, 4 trường học đạt chuẩn, 1 nhà văn hóa cho đồng bào Khơ me.

Hiệu trưởng nhà trường là nhà giáo Phan Thị Tươi. Chị về trường công tác từ năm 1977, là một giảng viên đại học được đào tạo ở nước ngoài, chuyên sâu khoa học máy tính. Năm 1998, chị chính thức được nhận nhiệm vụ Hiệu trưởng nhà trường. Khi chị lên làm Hiệu trưởng cũng có người e ngại cho rằng một phụ nữ lãnh đạo trường Đại học lớn như vậy khó làm được. Nhưng khi được bổ nhiệm vào cương vị mới chị rất tự tin, dồn hết tâm sức để xây dựng nhà trường. Chị là người đứng mũi chịu sào nhưng chị luôn biết dựa vào tập thể. Tuy chị rất cương quyết trong mọi việc nhưng giải quyết có tình có lý. Mỗi tháng, chị tổ chức giao ban toàn trường một lần để các cán bộ nắm được kế hoạch của nhà trường. Đến tháng 9/2007, chị Phan Thị Tươi chuyển sang phục trách công tác Đảng của trường. Phó giáo sư, tiến sĩ Vũ Đình Thành lên làm hiệu trưởng nhà trường.

Với những thành tích nêu trên, Trường Đại học Bách Khoa thành phố Hồ Chí Minh xứng đáng được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý - Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới.

Văn Khoa