Bác Hồ kính yêu, vị Lãnh tụ thiên tài, người Thầy vĩ đại của Cách mạng Việt Nam, Bác đã để lại cho chúng ta những giá trị tinh thần, những tư tưởng vô giá đó là Tư tưởng Hồ Chí Minh, một hệ thống tư tưởng hoàn chỉnh bao trùm nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội. Từ nghiên cứu, tìm hiểu tư tưởng của Bác, mỗi ngành, mỗi người đều có thể tìm thấy những chuẩn mực, những tiêu chuẩn quý báu làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của mình. Trong hệ thống tư tưởng đó có tư tưởng về thi đua yêu nước. Lý luận và những bài học thực tiễn trong lãnh đạo, tổ chức và vận động phong trào thi đua yêu nước là tài sản vô giá, thắm đượm truyền thống yêu nước và bản sắc văn hóa dân tộc, bản chất cách mạng của Đảng ta, của Nhà nước ta. Sức mạnh to lớn của thi đua là sức mạnh của đại đoàn kết toàn dân, là tinh thần yêu nước, ý chí quật cường, cần cù lao động và lòng tự hào dân tộc của mỗi người Việt Nam
Tư tưởng thi đua yêu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh, là sự vận dụng sáng tạo quy luật phát triển của xã hội loài người vào thực tiễn Việt Nam. Bác hiểu rõ thi đua là động lực của sự phát triển, vì vậy Người rất quan tâm đến phong trào thi đua yêu nước, qua từng bài viết, lời nói, hành động của Bác đều thể hiện rõ tư tưởng của Người và bản thân Người đã nêu một tấm gương thi đua mẫu mực.
Kỷ niệm 60 năm ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Thi đua ái quốc đúng vào dịp cả nước đang thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, việc tìm hiểu về tư tưởng thi đua yêu nước của Bác qua Lời kêu gọi Thi đua ái quốc (ngày 11/6/1948), giúp chúng ta có nhận thức đúng đắn, từ đó vận dụng vào thực tiễn công tác thi đua, khen thưởng trong công cuộc đổi mới hiện nay.
Sau ngày đất nước giành được độc lập, giữa lúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, ngày 11 tháng 6 năm 1948, Bác Hồ đã ra Lời kêu gọi Thi đua ái quốc, phát động phong trào toàn dân thi đua yêu nước. Lời kêu gọi của Người đã được đồng bào, cán bộ, chiến sĩ cả nước hưởng ứng nhiệt liệt và tạo thành sức mạnh tổng hợp, qua đó các phong trào thi đua đã được nhân lên gấp bội, góp phần đưa Cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác trên tất cả các mặt trận chính trị - quân sự - kinh tế - văn hóa;
Trong Lời kêu gọi Thi đua ái quốc Bác đã chỉ rõ mục đích, nội dung của thi đua, cách tổ chức thực hiện thi đua, khẩu hiệu thi đua...; đồng thời cũng kêu gọi bổn phận, trách nhiệm của mỗi người dân với dân tộc, với đất nước và kêu gọi toàn dân cùng thi đua tham gia kháng chiến, kiến quốc; chống thù trong, giặc ngoài, giặc đói, giặc dốt…
Thi đua phải có mục đích vì cái gì và để làm gì? Đó là điều Bác rất chú trọng, ngay trong Lời kêu gọi Thi đua ái quốc ngày 11/6/1948, Người đã chỉ ra mục đích của phong trào và sau đó mới nói đến thi đua và phát động thi đua. Theo Người, việc đặt mục đích thi đua phải rất khoa học, tòan diện và cụ thể, có mục đích cho cả nước, cho từng ngành, từng miền, từng giới, từng lứa tuổi; có mục đích thi đua trước mắt và lâu dài. Mục đích trước mắt là để thực hiện mục đích lâu dài. Mục đích lâu dài động viên thực hiện mục đích trước mắt. Mục đích thi đua gắn liền với các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quân sự, trong kháng chiến cứu nước, xây dựng đất nước và trong từng thời kỳ.
Hiểu và thấy rõ sức mạnh của nhân dân và khối đoàn kết toàn dân, Bác chỉ rõ muốn thi đua, thì phải: “Dựa vào lực lượng của dân – Tinh thần của dân – Để gây hạnh phúc cho dân”. Lời kêu gọi Thi đua ái quốc đã thể hiện rõ tư tưởng của Bác hướng tới mục đích cuối cùng là: “của dân, do dân và vì dân”. Bác chỉ rõ thi đua ái quốc là “Để gây hạnh phúc cho dân”, và “...bổn phận của người dân Việt Nam, bất kỳ sĩ, nông, công, thương, binh; bất kỳ làm việc gì, đều cần phải thi đua. Làm cho mau – Làm cho tốt – Làm cho nhiều”.
Từ đó Bác kêu gọi “ Mỗi người dân Việt Nam, bất kỳ già, trẻ, trai, gái; bất kỳ giàu, nghèo, lớn, nhỏ đều cần phải trở nên một chiến sĩ đấu tranh trên một mặt trận: quân sự, kinh tế, chính trị, văn hóa”.
Với mục đích mang lại độc lập cho dân tộc, tự do hạnh phúc cho toàn dân, nhưng Bác lại dùng từ “tôi xin: Các cụ phụ lão..., Các cháu nhi đồng...,...” lời kêu gọi của Bác nghe gần gũi và tha thiết, không mang một chút tính mệnh lệnh, uy quyền của một vị Chủ tịch nước: chỉ với 7 dòng và gần 100 chữ Bác đã chỉ rõ nhiệm vụ thi đua trên từng lĩnh vực của đời sống xã hội, để mỗi người tùy theo sức của mình mà tham gia kháng chiến, kiến quốc. Bác đã lấy thi đua làm động lực phát huy lòng yêu nước và qua phong trào thi đua để bồi dưỡng nâng cao lòng yêu nước, làm cho lòng yêu nước thể hiện bằng hành động thiết thực trong lao động sản xuất và chiến đấu.
Kết thúc Lời kêu gọi, Bác nói: “Hỡi toàn thể đồng bào! Hỡi toàn thể chiến sĩ! Tiến lên!”. Lời Bác như tiếng tiếng kèn gọi toàn dân xung trận, như lời hiệu triệu gọi cả dân tộc tiến lên giành độc lập tự do cho dân tộc, hạnh phúc cho nhân dân.
Với câu văn ngắn, gọn, rõ ràng; lời văn bình dị, dễ hiểu, gần gũi với các tầng lớp quần chúng lao động; Lời kêu gọi Thi đua ái quốc của Bác thật sự đã đi vào lòng dân, có sức lôi cuốn, động viên, cổ vũ vô cùng to lớn, làm dấy lên phong trào thi đua yêu nước, giết giặc lập công, hăng hái tham gia lao động sản xuất, ủng hộ kháng chiến với nhiều phong trào sáng tạo ở các địa phương, từ hậu phương tới chiến trường, quyết tâm đánh đuổi giặc xâm lược.
Trải qua sáu thập kỷ, từ ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Thi đua ái quốc, đất nước ta trải qua nhiều biến động, nhiều phong trào thi đua yêu nước ra đời trong kháng chiến chống Pháp, chống đế quốc Mỹ xâm lược, trong thời kỳ quá độ xây dựng CNXH, đưa non sông về liền một cõi, đất nước đổi mới. Dù ở bất cứ giai đoạn nào, lịch sử cũng ghi đậm dấu ấn của phong trào thi đua yêu nước, trở thành động lực đưa đất nước vượt qua khó khăn và phát triển ngày càng vững chắc trên con đường xây dựng CNXH.
Đến hôm nay, những tư tưởng về Thi đua yêu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn còn nguyên giá trị, là ngọn đuốc soi đường cho chúng ta về nhận thức, tổ chức và chỉ đạo phong trào thi đua yêu nước trong giai đoạn cách mạng mới, thiết thực góp phần quan trọng vào sự nghiệp đổi mới của Đảng và Nhà nước ta nhằm thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
Kỷ niệm 60 năm ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Thi đua ái quốc, nhớ lời dạy của Người chúng ta cần đẩy mạnh Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, gắn việc triển khai và thực hiện tốt việc làm theo tấm gương đạo đức của Bác trong các phong trào thi đua yêu nước ở cấp, các ngành, các cơ quan, đơn vị, làm cho mọi người nhận thức đúng về vai trò, tác dụng to lớn của phong trào thi đua yêu nước; nhân rộng các nhân tố mới, điển hình tiên tiến trong lao động sản xuất, thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, góp phần đẩy lùi tiêu cực và các tệ nạn xã hội. Làm được như vậy, chính là mỗi tập thể, cá nhân chúng ta đã thiết thực hưởng ứng Lời kêu gọi Thi đua ái quốc, góp phần xây dựng đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn thỏa lòng mong ước của Bác Hồ.
Tú Hoa – Ban TĐKT TP
29/5/2008