Có thế nói, đội ngũ cán bộ làm công tác thi đua khen thưởng trên cả nước hiện nay nổi bật với những đặc trưng chủ yếu sau:
- Đội ngũ cán bộ được kinh qua và điều chuyển ở nhiều ngành nghề khác nhau về như: Kinh tế, kỹ thuật, cơ khí, báo chí, văn hóa, luật, văn phòng, công tác Đảng, Đoàn ...
- Về trình độ văn hóa, học vấn càng đa dạng: Trung cấp, cao đẳng, đại học, thạc sĩ của nhiều ngành nghề, thậm chí không ít cơ quan có sự cộng tác thường xuyên của tiến sĩ, giáo sư, phó giáo sư. Nhiều cán bộ tranh thủ học nâng bậc, chuyên tu, bằng đại học II, thạc sĩ nhằm nâng cao kiến thức xã hội, phục vụ tốt hơn công tác chuyên môn.
- Về trình độ kinh nghiệm: Đông đảo cán bộ trải nghiệm hàng chục năm chuyên làm công tác thi đua, khen thưởng. Đội ngũ cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng có tâm huyết, yêu nghề ngày càng được bổ sung.
Cùng nằm trong khối khoa học xã hội nân văn (luật, báo chí, xuất bản, hành chính, công đoàn, ...) đều có hệ thống Luật hoàn chỉnh; trường, khoa, trung tâm đào tạo chuyên ngành, mỗi năm cung cấp cho xã hội nguồn nhân lực dồi dào, chuyên nghiệp. Đối với ngành thi đua, khen thưởng đã có bề dày lịch sử 60 năm phát triển, hệ thống Luật tương đối hoàn chỉnh, cơ cấu tổ chức ngành nghề phát triển từ Trung ương đến địa phương và từng bước được củng cố, kiện toàn ...nhưng đến nay chưa có bất cứ một cơ sở đào tạo nhân lực chuyên môn, chuyên sâu về công tác thi đua, khen thưởng nào. Vì vậy, đội ngũ cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng hiện nay phải hội tụ từ các ngành nghề lĩnh vực, trình độ học vấn, kinh nghiệm khác nhau là điều không thể tránh khỏi. Phần lớn cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng không mang tính chuyên môn nghiệp vụ sâu và độc lập, phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác như: Văn thư, hành chính văn phòng, đoàn thể, chuyên môn ... Đội ngũ cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng hiện nay được lớn mạnh chủ yếu qua trải nghiệm thực tế công tác, nghiên cứu tài liệu và qua một số lớp bồi dưỡng nghiệp vụ ngắn hạn. Phần lớn đều có chung nguyện vọng được tham gia khóa đào tạo nghiệp vụ chuyên môn về thi đua khen thưởng, nhưng không thể tìm được nơi học. Không ít nơi, cán bộ thi đua khen thưởng là nơi "trú chân" vì không đảm nhận được công việc chuyên môn nghiệp vụ hoặc là "bến đỗ" để sau đó về hưu. Nhiều cơ quan chưa thực sự quan tâm đến công tác thi đua, khen thưởng nên chức năng nhiệm vụ, quỹ khen thưởng ... cũng bị chi phối theo chiều hướng kém hiệu quả.
Do chưa có trường, khoa, trung tâm đào tạo chuyên nên Luật thi đua khen thưởng không được đưa vào giảng dạy thường xuyên hoặc chỉ có tính chất giới thiệu. Trên thực tế, thời gian qua, nhu cầu nguồn nhân lực của xã hội là "cần" nhưng nhu cầu sử dụng lại không nhiều, không thực sự bức xúc (trung bình mỗi cơ quan sử dụng khoảng từ 2-3 người) như một số ngành nghề khác nên các trường, trung tâm chưa quan tâm việc đào tạo nhân lực chuyên môn công tác thi đua, khen thưởng.
Nhìn nhận khách quan và so sánh thực tế ngành nghề khác, người làm công tác thi đua, khen thưởng có mức thu nhập tương đối thấp. Đặc thù công việc thi đua khen thưởng mang tính tuần tự, khoa học, ít năng động nên không thu hút được giới trẻ. Hơn nữa, người được đào tạo có chuyên môn nghiệp vụ, năng lực, khả năng sử dụng ngoại ngữ tốt sẽ không thật sự mặn mà làm thi đua khen thưởng.
Nhằm nâng cao hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng, tất yếu phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Trước mắt, từng bước kiện toàn bộ máy, đội ngũ cán bộ thực thi công tác thi đua, khen thưởng từ Trung ương đến địa phương.
Xây dựng tiêu chuẩn cán bộ ngành Thi đua khen thưởng; tuyển chọn cán bộ có năng lực nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức, được đào tạo cơ bản. Ban Thi đua, khen thưởng Trung ương chủ trì thống kê tổng hợp, khảo sát, dự báo nhu cầu sử dụng nguồn nhân lực của toàn ngành.
Hợp tác, liên kết các học viện, trường thành lập khoa đào tạo chuyên ngành Thi đua khen thưởng; xây dựng hệ thống bộ môn giáo trình và tuyển sinh đào tạo. Tích cực phổ biến, tuyên truyền rộng rãi vai trò, ý nghĩa, sự cần thiết của công tác thi đua, khen thưởng đối với đời sống xã hội. Xây dựng cơ chế, chính sách ưu tiên đãi ngộ phù hợp nhằm thu hút lớp trẻ tham gia dự thi, học tập chuyên ngành, học tập chuyên ngành Thi đua khen thưởng; quan tâm hơn nữa về mức thu nhập hiện tại đối với CBVCLĐ ngành Thi đua khen thưởng.
Tiếp tục nâng cao nhận thức của các cấp ủy Đảng, chính quyền về công tác thi đua, khen thưởng; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra; mở các lớp tập huấn nghiệp vụ về thi đua khen thưởng cho đội ngũ cán bộ thi đua, khen thưởng hiện tại; thành lập diễn đàn tiếp nhận ý kiến đóng góp của người dân và xã hội về công tác thi đua, khen thưởng. Đã đến thời điểm, chúng ta nhận thức và quan tâm hơn nữa đến kế hoạch, chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chuyên môn công tác thi đua, khen thưởng, góp phần đưa công tác thi đua, khen thưởng đi vào thực tiễn cuộc sống.
Theo Tạp chí TĐKT