Ngày 12/12/2007, Tại ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương đã tổ chức Hội thảo nghiên cứu, đề xuất nội dung, bổ sung sửa đổi Luật thi đua, khen thưởng, để trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều Luật thi đua, khen thưởng đã được Quốc hội thông qua ngày 26/11/2003 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2005; sau đó tại kỳ họp thứ 7 (Quốc hội khoá XI) ngày 14/6/2005 đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thi đua, khen thưởng.

Quá trình thực hiện Luật Thi đua, Khen thưởng cho thấy một số nội dung Luật quy định cần được nghiên cứu, bổ sung sửa đổi để Luật ngày càng phát huy hiệu quả, hiệu lực và trong quá trình biên tập Luật Thi đua, Khen thưởng chưa lường hết những vấn đề này sinh từ thực tiễn cần phải kịp thời nghiên cứu bổ sung để Luật ngày càng hoàn thiện đi vào cuộc sống của nhân dân.

Nội dung sửa đổi liên quan đến những vấn đề quan trọng như về thẩm quyền chưa được quy định đối với một số tổ chức, hoặc có những nội dung quy định nhựng trong thực hiện bị vướng mắc, bất cập; quy định tiêu chuẩn của một số danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng còn chưa thật đảm bảo tính khoa học, có trường hợp hình thức khen thưởng cao tiêu chuẩn quy định lại đễ thực hiện so với một số hình thức khen thưởng thấp hơn, xu hướng dồn lên các hình thức khen cấp nhà nước do chưa mở các hình thức khen thưởng phù hợp ở các cấp (đặc biệt cấp cơ sở) và chưa có quy định ràng buộc một cách chặt chẽ, có hệ thống để tạo ra mô hình khen thưởng theo hình chóp nón. Vì vậy chưa quán triệt quan điểm khen công nhân, người lao động, khen người trực tiếp sản xuất, khen tập thể nhỏ, phải nhiều hơn so với các đối tượng khác.

Mặt khác, từ thực tiễn cho thấy phải đề cao hơn giá trị đối với các hình thức khen thưởng bậc cao và ở một số danh hiệu thi đua, danh hiệu vinh dự nhà nước để thực sự đề cao giá trị tôn vinh giáo dục, tương xứng với sự ghi nhận công trạng của Đảng và nhà nước ta.

Các vấn đề nêu trên, thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật, các bộ, ngành, địa phương kiến nghị sớm bổ sung, sửa đổi Luật Thi đua, Khen thưởng.

Tại Hội nghị, các ý kiến tập trung thảo luận và kiến nghị xung quanh những vấn đề cần được bổ sung, sửa đổi nhằm đưa Luật thi đua, khen thưởng sát với thực tiễn và đi vào cuộc sống của nhân dân, đồng thời để đáp ứng yêu cầu  đổi mới công tác thi đua, khen thưởng trong giai đoạn hiện nay, đó là:

-          Quy định chặt chẽ và nâng cao tiêu chuẩn khen thưởng ở một số hình thức khen thưởng để đảm bảo hơn nữa tính nêu gương, giáo dục; mặt khác phải thực hiện phân cấp thông qua việc quy định thẩm quyền của các Bộ, ngành, địa phương và một số tổ chức đặc thù khác.

-          Mở rộng thêm các hình thức khen thưởng phù hợp ở các cấp, đặc biệt là cấp cơ sở, nhằm hướng khen thưởng cho đối tượng người lao động và nhân dân phải là quan điểm xuyên suốt nhằm phát huy động lực cách mạng từ nhân dân, thông qua việc bổ sung và quy định rõ các hình thức khen thưởng và sự ràng buộc có hình thức khen thưởng cấp dưới rồi mới đến đề nghị các hình thức khen thưởng ở cấp nhà nước (các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, phạm vi ảnh hưởng rộng, công lao lớn mới được khen ở mức cao) bảo đảm sự thống nhất quản lý nhà nước về công tác khen thưởng từ Trung ương đến địa phương.

-          Về tiêu chuẩn, điều kiện để xét tặng Huân chương phải có Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ nên điều chỉnh lại cho hợp lý hơn; cũng như việc xét danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp cơ sở phải có sáng kiến được hội đồng sáng kiến cấp có thẩm quyền công nhận thì rất khó khăn; đối với tiêu chuẩn “Tập thể lao động xuất sắc cần nâng tiêu chuẩn cao hơn”

-          Bổ sung thẩm quyền: Tỉnh, Thành phố được quyền ban hành Kỷ niệm chương; việc tặng Cờ, Bằng khen đối với các đơn vị lớn, đặc thù (Bộ Quốc phòng); thẩm quyền của các cơ quan của Quốc hội, Tòa án tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao về khen và được khen; nên tăng thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp Huyện được tặng cờ cho các đơn vị trực thuộc; tăng thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn.

-          Về quản lý Nhà nước:  quy định thẩm quyền tặng Bằng khen của các cơ quan Trung ương, Bộ ngành; quyết định thu hồi danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng (cấp nào ra quyết định khen thưởng thì cấp đó ra quyết định thu hồi).

-          Những nội dung về tiêu chuẩn danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng, việc điều chỉnh kết cấu tiêu chuẩn và hình thức khen thưởng; các vấn đề mâu thuẫn giữa Luật - Nghị định và các văn bản hướng dẫn.

-          Về việc không xét thi đua đối với nữ nghỉ hộ sản trên 40 ngày là không phù hợp, nhiều ý kiến cho rằng nên vẫn xét danh hiệu thi đua đối với lao động nữ trong thời gian nghỉ hộ sản; đối với những người được cơ quan, tổ chức cử đi học  nên thống nhất với Bộ Giáo dục và đạo tạo để phiên qua kết quả học tập để làm căn cứ xét khen thưởng.

-          Những vẫn đề trích lập qũi khen thưởng, tiền thưởng cho hộ gia đình văn hoá, khu phố văn hoá và tiền khen thưởng của các Bằng khen Bộ, Ngành, đoàn thể Trung ương vv…cần có quy định cụ thể và hợp lý hơn.

-          Vần đề tuyến trình khen cho các đoàn thể, cơ quan đơn vị trực thuộc ngành dọc ở Trung ương trong việc đề nghị khen Bằng Khen và cờ Thi đua của Chính phủ.

-          Vấn đề hiệp y, xác nhận khen thưởng của các cấp, các ngành.

Phát biểu tổng kết cuộc Hội thảo đồng chí Vũ Xuân Thăng, Phó trưởng Ban Thi đua Khen thưởng Trung ương cho rằng việc sửa đổi, bổ sung Luật Thi đua, Khen thưởng là cần thiết vì Luật đã đi vào thực tiễn sau 3 năm, đã phát sinh những vấn đề phải sửa đổi, bổ sung để hoàn thiện nhằm đưa Luật vào cuộc sống có hiệu quả thiết thực. Việc áp dụng đúng Luật về các tiêu chuẩn, điều kiện khen thưởng  sẽ tạo được sự cân đối về đối tượng khen thưởng ở các cấp, các ngành không cần phải đề cập đến tỉ lệ khen thưởng. Bên cạnh những tiến bộ sau khi có Luật cũng còn nhiều vấn đề hạn chế trong nghiệp vụ thi đua, khen thưởng cần phải nhanh chóng khắc phục.

V.P